3 zaken die je moet weten over praktijktests voor de huurmarkt

29/08/2019 - Immovlan.be

Bij de onderhandelingen over een nieuwe Vlaamse regering ligt de discussie over de invoering van praktijktests op de huurmarkt op tafel. In Brussel is er al een ordonnantie die toelaat om (binnenkort) zo’n praktijktests te doen. Wat houden die tests in en wat moet je daarvan weten?

Om te vermijden dat verhuurders (of vastgoedmakelaars waaraan de verhuring wordt toevertrouwd) kandidaat-huurders zouden discrimineren, wordt wel eens gebruik gemaakt van praktijktests. Die zouden namelijk tot gevolg hebben dat er heel wat minder discriminatie is. Alleen al het aankondigen van de mogelijkheid van tests zou een grote invloed hebben op het aantal gevallen waarin er sprake is van discriminatie.

Wat houden de tests in?

Via zo’n praktijktests tracht men na te gaan of er in hoofde van vastgoedmakelaars en verhuurders al dan niet gediscrimineerd wordt en dit bv. op basis van afkomst, ras of geslacht van kandidaat-huurders. Hierbij kunnen er twee soorten testen worden gebruikt.

Zo kan er vooreerst sprake zijn van een situatietest. Hierbij brengt men een verhuurder (of een vastgoedmakelaar) in contact met profielen van twee vergelijkbare kandidaat-huurders waarbij men kijkt of er een verschil in behandeling merkbaar is. Zo worden er bv. twee kandidaat-huurders voorgelegd met eenzelfde inkomen maar waarvan er één een vreemdeling is en de andere niet.

Een ander soort praktijktest die kan gebeuren bestaat erin te werken met een ‘mystery client’. Die stelt dan bepaalde vragen aan de verhuurder of vastgoedmakelaar waarna men kijkt of die bij zijn antwoord niet discrimineert. Zo’n mystery client zou bijvoorbeeld kunnen nagaan of een verhuurder mensen die een uitkering krijgen niet discrimineert tegenover wie een job heeft.

Zijn de tests nu al mogelijk?

In Vlaanderen en Wallonië bestaat er nog geen algemeen wettelijk kader dat toelaat om zo’n testen te organiseren. In Brussel is dat wel het geval. Toch bestaan er al verschillende steden en gemeenten waar praktijktests mogelijk zijn. Dat is bijvoorbeeld nu reeds het geval in Gent. Volgens de politieke akkoorden in Antwerpen, Mechelen en Kortrijk zullen er ook daar praktijktests mogelijk worden.

Het is overigens niet omdat zo’n test mogelijk zal worden dat je als verhuurder daar sowieso mee zal worden geconfronteerd. De testen kunnen vooreerst vooral gericht zijn naar vastgoedmakelaars toe. Bovendien zijn er allicht voorwaarden aan gekoppeld. Zo mag in Brussel de test bijvoorbeeld enkel gebruikt worden na klachten of meldingen en moeten er ernstige aanwijzingen zijn dat er sprake is van discriminatie.

Bovendien mag men volgens de regeling in Brussel met de test ook niet ‘uitlokken’. Zo mag er in de test niet overdreven worden en mag die niet tot gevolg hebben dat een discriminerende praktijk ontstaat of versterkt wordt terwijl de persoon die het voorwerp is van de discriminatietest geen dergelijke bedoeling had.

En als er discriminatie is?

Als je bij het verhuren van je woning of appartement discrimineert dan riskeer je strafrechtelijk te worden vervolgd. Je kan er ook eventueel vanaf komen met een GAS-boete. Dat is bv. in Brussel het geval als na een praktijktest (waaruit blijkt dat je discrimineert) het parket beslist om niet te vervolgen. Bovendien riskeer je ook nog eens een schadevergoeding te moeten betalen.

Weet tenslotte dat het niet is omdat je een bepaalde kandidaat niet weerhoudt (bv. iemand van vreemde nationaliteit of iemand die een uitkering ontvangt) dat je daarom per definitie discrimineert. Zo mag je bv. perfect een andere kandidaat-huurder selecteren als je daar goede redenen voor hebt (bv. het feit dat diens inkomsten heel wat hoger liggen dan deze van de andere kandidaat). Je mag met andere woorden wel degelijk selecteren maar bij deze selectie mag je niet discrimineren.

Een brochure over discriminatie op de huurmarkt vind je trouwens terug op de website https://www.woninghuur.vlaanderen/sites/default/files/atoms/files/Brochure%20Discriminatie%20op%20de%20huurmarkt.pdf

Jan Roodhooft, advocaat (www.ra-advocaten.be)