Wie beheert je onroerend goed als je dat zelf niet meer kan?

20/09/2017 - Immovlan.be

Je bent eigenaar van enkele onroerende goederen die je verhuurt. Maar wat gebeurt er daarmee als je zelf niet meer voldoende bekwaam zou zijn om het beheer ervan te doen. Wie kan dan dat beheer verder waarnemen?

Iedereen kan op een leeftijd komen waarin hij zijn goederen niet meer degelijk kan beheren. Denk daarbij bijvoorbeeld maar aan het geval dat je dement zou worden. Of misschien raak je ooit wel gekwetst bij een verkeersongeval waarbij je in coma raakt of waarbij je verstandelijke vermogens blijvend worden aangetast. Wat gebeurt er in dat geval met het beheer van je onroerende goederen als ook je echtgenoot er niet meer is?

Een ‘gewone’ volmacht kan niet meer

Op het moment dat je wilsonbekwaam wordt kan je geen volmacht meer geven aan anderen (zoals aan je kinderen) om verder je onroerende goederen te beheren. Sterker nog, zelfs als je een volmacht gaf in een periode dat je wel degelijk nog wilsbekwaam was, kan de gevolmachtigde zich daarop niet meer beroepen om het beheer nadat je onbekwaam werd verder te zetten. De uitwerking van de volmacht eindigt nu eenmaal op het moment dat je wilsonbekwaam wordt.

Evident gaat het al evenmin op dat iemand spontaan zomaar in jouw naam je vermogen gaat beheren als je dat zelf niet meer kan. Dat geldt zelfs als die persoon jouw enige kind zou zijn. Maar wat moet er dan wel gebeuren?

Werk met een zorgvolmacht

Je kan wel een zogenaamde zorgvolmacht geven. Dat doe je op een moment waarop je nog perfect geestelijk gezond bent, voor het geval je onbekwaam wordt. Via zo’n volmacht kan je aan een vertrouwenspersoon een volmacht geven om als je wilsonbekwaam wordt in jouw naam op te treden.

Je kiest daarbij zelf wie je als gevolmachtigde aanduidt. Zo kan je een familielid of iemand totaal anders aanduiden. Je zou ook meerdere vertrouwenspersonen kunnen aanduiden die samen moeten optreden of verschillende bevoegdheden toekennen aan diverse vertrouwenspersonen. Je kan in de zorgvolmacht zelf bepalen welke bevoegdheden je vertrouwenspersonen precies krijgen. Dat kan gaan van daden van beheer (zo bv. het verhuren van onroerend goederen) tot daden van beschikking (bv. het verkopen van onroerende goederen)

Hoe ga je te werk?

Strikt gezien kan je de volmacht zelf opstellen voorzover je enkel een volmacht geeft om daden van beheer te stellen. Om discussies over de juiste inhoud te vermijden en om ervoor te zorgen dat de volmacht juridisch correct is verwoord en je wel degelijk aan alles dacht, doe je niettemin beter een beroep op een specialist. Als je wil dat je vertrouwenspersoon ook daden van beschikking mag stellen, moet je de zorgvolmacht laten opstellen door een notaris. Reken daarvoor op een kost van enkele honderden euro’s.

Laat de volmacht overigens sowieso registreren in het Centraal Register van Lastgevingsovereenkomsten. Dat kan je laten doen door de notaris of je kan je wenden tot de griffie van het vredegerecht. Door deze registratie behoudt de volmacht zijn uitwerking in de periode dat je wilsonbekwaam wordt.

Weet overigens dat als je vertrouwenspersoon de zorgvolmacht zou misbruiken er een zekere bescherming is. Meer bepaald kan elke belanghebbende naar de vrederechter stappen als je belangen in het gedrang worden gebracht en men bijvoorbeeld zijn twijfels heeft of de gevolmachtigde je belangen wel correct behartigt.

Er is geen zorgvolmacht. Wat nu?

Word je wilsonbekwaam en maakte je geen zorgvolmacht op, dan kan een belanghebbende naar de vrederechter stappen en vragen dat die een voorlopig bewindvoerder aanstelt. De vrederechter zal op die vraag ingaan als je inderdaad niet meer in staat bent je vermogen te beheren.

De vrederechter beslist daarbij ook hoever de bevoegdheden gaan die aan de bewindvoerder worden toegekend en in welke mate die je moet bijstaan in het beheer van je vermogen. Hoe beter je toestand nog is, hoe beperkter allicht de bevoegdheden van de bewindvoerder zullen zijn.

door Jan Roodhooft, advocaat (www.ra-advocaten.be)